و هشتم بيمارى در پيدايش بحران دارد زيرا ماه چهار شكل دارد كه از همه اشكال ديگر مشخص‌تر است يعنى شكل نيمه تمام و تمام و نيمه بعد از تمام و شكل محاق و هر يك از اين اشكال هفت روز دارد زيرا در مدت هفت شب نيمه تمام مىشود و تا چهاردهم تمام مىشود و تا بيست و يكم دوباره نيمه مىشود و تا بيست و هشتم به محاق ميرود بحران بيمارى نيز چنين است . به نظر اين گروه اين قضيه در مورد هفتم و چهاردهم و بيست و يكم و بيست و هشتم و هم درباره نيمه‌هاى آن صحيح است زيرا اين اشكال مشخصترين شكلهاى ماه است بسيارى كسان نيز با اين نظر مخالفت كرده و گفتار ديگر آورده‌اند كه بحران نتيجه اخلاط و طبايع چهارگانه است كه توضيح آن را در كتاب الزلف و كتاب المبادى و التراكيب و كتابهاى ديگر ضمن سخن از چگونگى تاثير خورشيد و ماه آورده‌ايم . اما دليل اينكه آسمان مانند كره است و با همه ستارگان خود چون كره ميگردد و اينكه زمين با همه اجزاى خود از خشكى و دريا مانند كره است و كره زمين چون مركز در ميان آسمان ثابت است و اندازه آن نسبت به آسمان از كوچكى چون نقطه و دايره است و وصف ربع مسكون زمين و تغييراتى كه از دور فلك و توالى شب و روز در آن رخ ميدهد و وصف جاهائى كه در آنجا خورشيد چند ماه در حال طلوع است و غروب نميكند و ماهها در حال غروب است و طلوع نميكند همه اينها را با توضيحات و دلايل آن و گفتار كسان درباره آن در كتاب اخبار الزمان آورده‌ايم و هم در آنجا هيئت افلاك و ستارگان را توضيح داده‌ايم و گفته‌ايم كه زمين در عين حال كه مدور است در دل فلك است چنان كه زرده در دل تخم است و هوا چيزهاى سبك را كه در تن كسان هست جذب مىكند ، زمين نيز چيزهاى سنگين بدنها را جذب مىكند زيرا زمين چون سنگ مغناطيس است كه بالطبع آهن را جذب مىكند . زمين به دو نيمه تقسيم مىشود كه خط استوا آن را جدا مىكند . خط استوا از مشرق به مغرب كشيده است و اين را طول زمين گويند كه